10 apr Northern lights fotograferen: zo leg je het noorderlicht vast op de foto

Northern lights fotografie trekt steeds meer mensen naar buiten, ook in Nederland. Zeker na de bijzondere nachten in 2024 en 2025, waarbij het noorderlicht zelfs boven Amsterdam zichtbaar was, wil bijna iedereen weten hoe je zoiets vastlegt met een camera. Het goede nieuws is dat je geen dure apparatuur nodig hebt om er mooie beelden van te maken. Wel helpt het om te weten hoe je je camera instelt, wanneer je naar buiten gaat en waar je het best naartoe rijdt.

De juiste camera-instellingen voor het noorderlicht

Een lichtgevoelige sensor is je beste vriend bij het fotograferen van het noorderlicht. Stel je ISO in tussen de 800 en 3200, afhankelijk van hoe donker het is. Een lage sluitertijd werkt averechts bij zwak licht, dus kies voor een belichting van 10 tot 25 seconden. Zo vangt je camera genoeg licht op zonder dat het beeld wazig wordt door de beweging van de lichtbogen. Zet de diafragmawaarde zo laag mogelijk, bij voorkeur op f/2.8 of lager, zodat het objectief zoveel mogelijk licht doorlaat. Gebruik een statief, want met de hand vasthouden bij zo’n lange sluitertijd levert altijd een onscherp beeld op. Schakel ook de beeldstabilisatie uit als je een statief gebruikt, want anders kan die functie juist voor trillingen zorgen.

Het juiste moment en de beste locatie kiezen

Timing is alles als je het noorderlicht wilt fotograferen. De aarde doorloopt perioden van hoge en lage zonneactiviteit, en tijdens een zogenaamde zonnevlekkenmaximum is de kans op noorderlicht het grootst. We zitten momenteel midden in zo’n actieve periode, wat verklaart waarom het noorderlicht de afgelopen jaren vaker op ongewone plekken opdook. Om te weten of er vannacht iets te zien is, kijk je naar de Kp-index. Die waarde geeft aan hoe sterk de geomagnetische activiteit is. Voor Nederland heb je minimaal een Kp van 5 nodig, maar boven een Kp van 7 is de kans echt groot. Apps en websites die de aurora-activiteit bijhouden geven je een melding zodra de waarden stijgen. Ga altijd naar een plek ver van straatverlichting, want lichtverontreiniging slikt het noorderlicht op. Denk aan de Wadden, de Veluwe of een rustig stuk kust.

Compositie en voorbereiding die het verschil maken

Een foto van gekleurde lichtbogen aan een lege hemel is mooi, maar een foto met een interessante voorgrond is veel sterker. Denk aan een kerk, een molen, een meer of een rij bomen. Die elementen geven je foto diepte en vertellen een verhaal. Verken overdag al de plek waar je ’s nachts wilt fotograferen, zodat je in het donker weet waar je staat en wat er in je beeldvak valt. Stel je focus handmatig in op oneindig, want in het donker zoekt de autofocus zonder houvast. Een handige truc is om overdag te focussen op een ver punt en die stand te bewaren. Neem ook genoeg batterijen mee, want kou vreet energie uit je accu sneller dan je denkt. Draag warme kleding in lagen, want wachten in de kou kan uren duren.

Nabewerking van je noorderlichtfoto’s

Fotografeer altijd in RAW-formaat als je camera dat ondersteunt. Een RAW-bestand bevat veel meer beeldinformatie dan een JPEG, wat je bij de nabewerking veel meer ruimte geeft. In programma’s zoals Lightroom of Darktable kun je de belichting, kleuren en het contrast aanpassen zonder kwaliteitsverlies. Het groen en paars van het noorderlicht is soms subtieler op de foto dan het oog het ziet, maar door de verzadiging iets te verhogen kom je dicht bij wat je werkelijk zag. Pas op dat je niet overdrijft, want te sterk bewerkte foto’s zien er onnatuurlijk uit. Een trage ruisonderdrukking kan ook helpen als je hoge ISO-waarden gebruikte, maar gebruik die functie met mate zodat je geen details verliest in de sterren of de horizon.

Veelgestelde vragen

Heb ik een spiegelreflexcamera nodig voor het fotograferen van het noorderlicht?
Een spiegelreflexcamera werkt goed, maar je hebt die niet per se nodig. Moderne systeemcamera’s en zelfs sommige smartphones met een goede nachtmodus kunnen verrassend mooie resultaten geven. Het gaat vooral om een groot diafragma, aanpasbare ISO en de mogelijkheid om lang te belichten.

Wat is de Kp-index en hoe gebruik je die bij het fotograferen van het noorderlicht?
De Kp-index is een getal tussen 0 en 9 dat aangeeft hoe sterk de geomagnetische activiteit op aarde is. Hoe hoger het getal, hoe verder naar het zuiden het noorderlicht zichtbaar is. Voor Nederland geldt dat je een Kp van minimaal 5 nodig hebt voor een reële kans op waarneming, maar bij een Kp van 7 of hoger is het zeker de moeite waard om naar buiten te gaan.

Kun je het noorderlicht ook fotograferen als je het met het blote oog nauwelijks ziet?
Ja, dat kan. Een camera met een lange sluitertijd vangt veel meer licht op dan het menselijk oog. Soms zie je op je foto duidelijke groene of paarse tinten terwijl je ter plekke alleen een vage gloed aan de hemel waarnam. Dit maakt het ook interessant om te fotograferen bij matige activiteit.

Welk jaargetijde is het beste voor het vastleggen van het noorderlicht in Nederland?
De beste periode voor het fotograferen van het noorderlicht in Nederland loopt van september tot en met maart. In de zomermaanden is het in Nederland nauwelijks donker genoeg door de korte nachten, wat het bijna onmogelijk maakt om het noorderlicht te zien of te fotograferen.