02 aug Dieren in Zweden: welke wilde dieren kom je tegen?

Zweden is een van de rijkste landen van Europa als het gaat om wilde dieren. In de uitgestrekte bossen, meren en toendragebieden leven dieren als de eland, beer, wolf, lynx, bever en veelvraat zij aan zij. De kans om echt wild te spotten is hier groter dan in vrijwel elk ander Europees land, zeker als je weet waar je moet zoeken.

De grote zeven: dieren in Zweden die je kunt spotten

Zweden heeft een indrukwekkende groep grote zoogdieren die in het wild leven. Hieronder de bekendste soorten op een rij:

• Eland (älg): het nationale dier van Zweden en verreweg het meest iconische. Elanden leven door het hele land, van Skåne in het zuiden tot Lapland in het noorden. Ze zijn het grootst in de herfst en het makkelijkst te spotten bij zonsopgang en zonsondergang.
• Beer (björn): Zweden heeft een van de grootste bruin beerpopulaties van Europa. Ze leven vooral in de bossen van Midden- en Noord-Zweden. Overdag zijn ze zelden actief; de meeste waarnemingen zijn bij schemering.
• Wolf (varg): de wolf is teruggekeerd in Zweden en leeft nu voornamelijk in de bossen van Värmland, Dalarna en aangrenzende gebieden. Wolven zijn erg schuw en zelden te zien, maar sporen zijn goed te vinden.
• Lynx (lodjur): de Euraziatische lynx is een nachtdier dat goed gecamoufleerd door de bossen sluipt. Sporen in de sneeuw zijn vaak de enige aanwijzing dat je er een hebt gemist.
• Veelvraat (järv): een van de zeldzaamste grote roofdieren van Zweden. De veelvraat leeft in de bergachtige gebieden van Noord-Zweden en is bijna nooit te zien, zelfs door locals.
• Bever (bäver): bevers zijn in Zweden herintroduceerd en doen het goed. Ze bouwen dammen in rivieren en meren door het hele land. Bij rustige meren bij avondschemering heb je een redelijke kans er een te spotten.
• Rendier (ren): rendieren leven wild in Noord-Zweden, maar de meeste kuddes worden gehoed door de Sámi. In Lapland zie je ze regelmatig langs de weg lopen.

Waar in Zweden zie je de meeste wilde dieren?

De beste regio voor wildlife is Noord-Zweden, ook wel Norrland genoemd. Gebieden zoals Dalarna, Jämtland en Lapland bieden uitgestrekte bossen en weinig mensen, wat grote roofdieren als beer en wolf de ruimte geeft. In Lapland, rondom plaatsen als Arvidsjaur en Jokkmokk, liggen nationale parken waar je relatief gemakkelijk rendieren, elanden en soms zelfs lynxen kunt tegenkomen.

Midden-Zweden, rond Värmland en Hälsingland, is het beste gebied voor wolfswaarnemingen. Wildlife-gidsen organiseren hier speciaal sporenwandelingen en nachtelijke uitkijkpunten. In het zuiden van Zweden, in de provincie Skåne, zijn elanden en wilde zwijnen goed vertegenwoordigd, maar grote roofdieren zie je hier nauwelijks.

Veiligheid bij wilde dieren in Zweden

De meeste dieren in Zweden zijn schuw en mijden mensen. Toch zijn er situaties waarbij je voorzichtig moet zijn. Elanden kunnen gevaarlijk zijn, zeker koeien met kalveren in het voorjaar. Langs wegen zijn elanden een serieus verkeersgevaar: Zweden heeft jaarlijks duizenden aanrijdingen met elanden. Let op de gele waarschuwingsborden met elkensilhouet, die worden niet voor niets geplaatst.

Beren zijn over het algemeen terughoudend tegenover mensen. Ze vallen zelden aan, maar een beer die verrast wordt of jongen heeft, kan gevaarlijk reageren. Maak geluid als je door dicht bos loopt en neem nooit voedseletenswaren mee die geuren verspreiden zonder ze goed af te sluiten.

Vogels en andere dieren om niet te missen

Naast de grote zoogdieren is Zweden ook een paradijs voor vogelliefhebbers. De zeearend (havsörn) is een indrukwekkende verschijning boven de kustlijn en de grote meren. In de toendra van Noord-Zweden broeden sneeuwhoen en velduilen. Langs de kust en in de schärengebieden zie je aalscholvers, eidereenden en sterns in grote aantallen.

In de rivieren en meren zwemmen otters, en in de nacht hoor je soms de roep van de oehoevogel (berguv), de grootste uil van Europa die ook in Zweden voorkomt. Wie goed zoekt, kan ook de vliegende eekhoorn (flygekorre) tegenkomen, een klein nachtdier dat van boom tot boom zweeft.

Tips voor het spotten van dieren in Zweden

• Ga vroeg de natuur in. De uren rond zonsopgang en zonsondergang zijn verreweg het productiefst.
• Draag stille, aardetinten kleding en vermijd sterke geuren zoals parfum.
• Werk samen met een lokale wildlife-gids, zeker voor beer- of wolfsexpedities. Zij kennen de gebieden en verhogen je kans op een echte waarneming enorm.
• In de winter lees je de sneeuw als een boek: sporen van lynx, bever of veelvraat zijn dan zichtbaar in het witte landschap.
• Houd altijd afstand. Fotografeer nooit vanuit de auto door het raam te openen als er een beer in de buurt is.

Zweden is voor iedereen die geïnteresseerd is in wilde dieren een van de beste bestemmingen van Europa. De combinatie van ruige natuur, lage bevolkingsdichtheid en een gevarieerde fauna maakt het land uniek. Of je nu op zoek bent naar de majestueuze eland langs een bospad, de sporen van een wolf in de sneeuw of de bouw van een beverdam bij avondlicht: de kansen zijn er, zolang je de tijd neemt en de natuur haar eigen tempo laat bepalen.