12 aug Öland, Zweden: wat je moet weten over dit bijzondere eiland

Öland is een langwerpig eiland voor de zuidoostkust van Zweden, verbonden met de stad Kalmar via een brug van ruim zes kilometer. Het eiland staat bekend om zijn unieke natuur, het milde klimaat en een rijke geschiedenis die het onderscheidt van de rest van Zweden. Of je nu van cultuur, natuur of rust houdt: Öland trekt jaarlijks veel bezoekers, ook vanuit Nederland.

Wat Öland direct opvalt, is de combinatie van open landschap en een bijzonder licht. Het eiland is relatief vlak, met uitgestrekte kalksteenvlaktes die lokaal “alvar” heten. Dit specifieke landschapstype is zo zeldzaam dat de zuidelijke punt van Öland in 2000 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO is geplaatst.

Hoe kom je op Öland, Zweden?

Öland is via de weg goed bereikbaar. Vanuit Kalmar rij je over de Ölandsbrug, die in 1972 werd geopend en op het moment van opening de langste brug van Europa was. Er rijden ook bussen over de brug, maar een eigen auto of fiets geeft je veel meer vrijheid om het eiland te verkennen. Vanuit Nederland rij je via Denemarken en de Øresundbrug naar Zweden, waarna je doorrijdt naar Kalmar. De totale rijafstand vanuit Amsterdam is ongeveer 1.500 kilometer.

Het landschap van Öland: alvar, windmolens en stranden

Het zuiden van het eiland bestaat grotendeels uit de Stora Alvaret, een kalksteppegebied dat bijna geen bomen kent maar vol staat met wilde bloemen in de zomer. Dit open gebied trekt veel vogelliefhebbers, omdat het een belangrijk trekgebied is voor kraanvogels, ganzen en steltlopers. In de herfst kun je duizenden kraanvogels tegelijkertijd zien neerstrijken.

Naast het alvar heeft Öland lange zandstranden aan de westkust, bosrijke gebieden in het noorden en tientallen historische windmolens verspreid over het eiland. Zweden telt nergens zo veel windmolens per vierkante kilometer als op Öland. Ze werden eeuwenlang gebruikt om graan te malen en zijn inmiddels een herkenbaar symbool van het eiland.

Het klimaat op Öland

Öland heeft een mildere en zonnigere zomer dan het Zweedse vasteland. Doordat het eiland omringd is door de Oostzee, warmt het relatief snel op en blijft het langer warm. De maanden juni, juli en augustus zijn het populairst. De temperaturen liggen dan gemiddeld tussen de 18 en 24 graden Celsius overdag. Regen is mogelijk, maar het eiland heeft naar Zweedse maatstaven relatief weinig neerslagdagen in de zomer.

Bezienswaardigheden op Öland

Het eiland heeft meer te bieden dan natuur alleen. Dit zijn de opvallendste plekken:

• Borgholm kasteel: een indrukwekkende kasteelruïne in de gelijknamige hoofdstad van Öland. Het kasteel dateert uit de middeleeuwen en is deels verwoest door brand in 1806. Vandaag de dag is het een openluchtmuseum.
• Solliden paleis: de zomerwoning van de Zweedse koninklijke familie, net buiten Borgholm. De tuinen zijn in de zomer open voor publiek.
• Eketorp: een gereconstrueerde ringvesting uit de ijzertijd in het zuiden van het eiland. Je loopt er letterlijk door een prehistorische nederzetting.
• Lange Jan: de zuidelijkste vuurtoren van Öland, en het hoogste punt van het eiland met uitzicht over het alvar.
• Byxelkrok: een rustig vissersplaatsje in het noorden, ideaal voor wie de drukte van Borgholm wil vermijden.

Öland als bestemming: voor wie is het geschikt?

Öland is een eiland dat werkt voor verschillende soorten reizigers. Gezinnen met kinderen kunnen terecht bij de stranden, de ringvesting van Eketorp en campings verspreid over het eiland. Natuurliefhebbers komen voor de vogelrijkdom en het alvar. Fietsers vinden op Öland goed aangelegde fietspaden langs de kust en door het binnenland. Het eiland is compact genoeg om in een week grotendeels per fiets te verkennen.

Wie drukte wil vermijden, gaat best buiten de piekweken van de Zweedse zomervakantie, doorgaans de laatste weken van juni en heel juli. In die periode is Borgholm vol en zijn campings snel volgeboekt. Vroeg in juni of in augustus is het rustiger en het weer is dan alsnog goed.

Öland combineert zeldzame natuur, oud erfgoed en een aangenaam klimaat op een eiland dat je in één dag kunt doorkruisen maar waar je makkelijk een week mee vullt. De combinatie van UNESCO-erkend landschap, koninklijke geschiedenis en toegankelijkheid via de brug maakt het een logische keuze als je Zweden verkent via het zuiden.