13 jan Golf van schietpartijen zorgt voor onrust in Zweden

Toename van geweld in Zweedse steden

Vooral grote steden als Stockholm, Malmö en Göteborg zijn vaker het toneel van schietgeweld. Politie en onderzoekers merken dat het aantal gevallen van geweld met vuurwapens stijgt. Vroeger waren schoten op straat in Zweden zeldzaam. Nu lijkt het steeds vaker te gebeuren. Een zorgwekkende ontwikkeling is dat soms kinderen of onschuldige voorbijgangers betrokken raken bij zo’n schietincident. Ook jonge daders, zoals de 16-jarige verdachte van de dodelijke schietpartij in april, vallen op. Veel van het geweld hangt samen met strafbare groepen die ruzie met elkaar hebben. Daarbij wordt geweld geen uitzondering meer.

Oorzaken van meer schietincidenten

Veel deskundigen wijzen op de invloed van georganiseerde misdaad. In diverse wijken groeien jongeren op in armoede en voelen ze zich buitengesloten. Criminele bendes maken daar handig gebruik van. Ze spreken de jongeren aan met geld of status. Zo belanden steeds meer jongeren in de problemen. Straatbendes bestrijden elkaar om de macht over de handel in drugs en andere illegale zaken. Soms maken ze hun conflict uit met fatale gevolgen: mensen raken gewond of overlijden. Vaak gebeurt het geweld in de buurt van woningen, scholen of drukke pleinen.

De reactie van de overheid en politie

De Zweedse overheid en de politie proberen de schietpartijen tegen te gaan. Sinds kort zijn er meer controles en strengere regels rond vuurwapens. Ook worden er extra wijkagenten ingezet in gevoelige buurten. Er komen veiligheidscamera’s en de politie krijgt meer bevoegdheden bij onderzoek. Daarnaast zoekt Zweden naar hulp van buurlanden. Samen delen zij informatie en werken ze aan internationale opsporing van daders die de grens overgaan. De overheid investeert ook in jongerenwerk, om jongeren op tijd te ondersteunen en uit de handen van criminele groepen te houden. Minister van Justitie Gunnar Strömmer sprak zich krachtig uit na het dodelijke incident op 30 april. Hij noemde het een ernstige geweldsdaad en beloofde alles te doen om herhaling te voorkomen.

Invloed op het dagelijkse leven en de maatschappij

Burgers voelen zich vaak onveiliger in hun eigen buurt. Ouders maken zich zorgen als hun kinderen alleen naar school lopen. Ook in het openbaar vervoer zijn mensen waakzaam. Soms worden scholen tijdelijk gesloten na een schietincident. Verhalen over het geweld beïnvloeden het beeld dat mensen hebben van Zweden als veilig land. Politiek wordt steeds vaker gesproken over strengere aanpak en hogere straffen. Tegelijk willen veel Zweden oplossingen die niet alleen strenger zijn, maar vooral zorgen voor meer kansen voor jongeren. Want veel burgers begrijpen dat alleen politie en wetten niet genoeg zijn om het geweld echt te stoppen.

Maatregelen om schietincidenten te voorkomen

De strijd tegen wapengeweld vraagt om lange adem. Er wordt gewerkt aan strengere wapenwetten, zodat vuurwapens moeilijker te krijgen zijn. De politie krijgt trainingen en middelen om sneller te reageren. Veel scholen, sportclubs en verenigingen zijn actief in het opvangen van kwetsbare jongeren. Ze bieden coaching aan, sport en huiswerkbegeleiding. Deze aanpak helpt om jongeren perspectief te bieden, zodat zij een ander pad kiezen dan het criminele circuit. Lokale overheden werken samen met ouders, buurtbewoners en organisaties om signalen van problemen sneller op te pikken. Ze zien dat voorkomen vaak beter werkt dan alleen strenge straffen. Toch blijft het een uitdaging om het geweld te verminderen.

Veelgestelde vragen over schietpartij Zweden

• Hoe vaak zijn er schietpartijen in Zweden?

  In Zweden worden de afgelopen jaren steeds vaker schietincidenten gemeld. In 2023 werden er meer dan 300 meldingen van schoten op straat gedaan.

• Wat zijn de belangrijkste oorzaken van het toenemende vuurwapengeweld?

  De belangrijkste oorzaak van het toenemende geweld is ruzie tussen bendes over geld, drugs en macht. Jongeren worden daar vaak in betrokken, meestal in wijken waar weinig kansen zijn.

• Worden de daders vaak opgepakt?

  De politie pakt niet alle daders op, maar er worden wel steeds meer verdachten gearresteerd. Soms zijn verdachten jong, zoals bij de zaak waarbij een 16-jarige is gearresteerd.

• Wat doet de Zweedse overheid tegen de schietpartijen?

  De overheid maakt wetten strenger, zet meer agenten in bepaalde buurten en werkt samen met andere landen. Ook investeren ze in jongerenprojecten om te voorkomen dat jongeren meegaan in het criminele milieu.

• Hebben gewone mensen last van de schietpartijen?

  Gewone mensen voelen zich steeds vaker onveilig, vooral als een incident in hun buurt gebeurt. Ook scholen sluiten soms uit voorzorg hun deuren.