14 jul Mensen in Zweden: wie zijn ze en hoe leven ze?

Zweden telt ongeveer 10,5 miljoen inwoners en staat bekend om zijn hoge levenskwaliteit, gelijkheid en rustige levensstijl. De mensen in Zweden worden internationaal gezien als vriendelijk maar terughoudend, zelfstandig en sterk gehecht aan de natuur. Wie meer wil begrijpen over de Zweedse bevolking, ontdekt al snel een samenleving die anders in elkaar steekt dan wat veel buitenstaanders verwachten.

Hoe zijn mensen in Zweden?

Zweden staan erom bekend dat ze moeite doen om anderen niet tot last te zijn. Ze wachten geduldig in de rij, spreken anderen niet zomaar aan en houden graag afstand in het openbaar. Dit wordt wel eens “Zweeds koelheid” genoemd, maar dat is niet de juiste omschrijving. Het gaat eerder om een diep gevoel van respect voor elkaars ruimte en privacy.

Toch zijn Zweden in hun eigen kring hartelijk en open. Zodra je iemand beter leert kennen, valt die gereserveerdheid snel weg. Het duurt alleen wat langer voordat je die grens overschrijdt dan in veel andere landen. Nederlanders die naar Zweden verhuizen, noemen dit regelmatig als iets om even aan te wennen.

Buiten zijn is een groot onderdeel van het dagelijks leven. Wandelen, skiën, kanoën en kamperen horen bij de Zweedse cultuur. Het concept “friluftsliv” (vrij vertaald: het leven in de buitenlucht) is geen trend maar een vanzelfsprekendheid. Zelfs in de winter trekken mensen naar buiten.

Gelijkheid als basiswaarde

Zweden heeft een van de meest gelijkwaardige samenlevingen ter wereld. Dat zie je terug in de omgang tussen mensen. Hiërarchie op de werkvloer is vlak: een medewerker spreekt zijn manager gewoon bij de voornaam aan. Besluiten worden bij voorkeur in overleg genomen, niet van bovenaf opgelegd.

Ook de verhouding tussen mannen en vrouwen is gelijkwaardiger dan in veel andere landen. Vaderschapsverlof is heel gewoon, zowel in de wet als in de praktijk. Mannen die thuis voor de kinderen zorgen terwijl de moeder werkt, wekken in Zweden geen verbazing.

Deze nadruk op gelijkheid geldt ook voor inkomensverschillen. Zweden kent hoge belastingen en een uitgebreid sociaal systeem. Armoede is relatief zeldzaam en mensen verwachten dat de overheid basisbehoeften zoals zorg, onderwijs en kinderopvang regelt.

Samenstelling van de bevolking

Zweden is de afgelopen decennia een stuk diverser geworden. Een groot deel van de bevolking heeft een migratieachtergrond, afkomstig uit landen als Syrië, Irak, Finland, Polen en voormalig Joegoslavië. De integratie van nieuwkomers is een regelmatig onderwerp van politiek debat in het land.

Naast nieuwkomers trekken ook Europeanen actief naar Zweden. Vorig jaar vertrokken 205 duizend mensen vanuit Nederland voorgoed naar het buitenland, en Zweden is daarbij een opvallende bestemming. Niet voor de zon, maar voor de ruimte, rust, natuur en de manier waarop de samenleving is ingericht.

In het noorden van Zweden leeft bovendien een inheemse bevolking: de Sámi. Zij hebben een eigen taal, cultuur en traditionele levenswijze die nauw verbonden is met de rendierhouderij en de arctische natuur.

Taal en communicatie

De officiële taal is Zweeds. Bijna alle Zweden spreken ook uitstekend Engels, zeker jongere generaties en stedelingen. Dit maakt Zweden voor veel buitenlanders makkelijk toegankelijk in het dagelijks leven. Je kunt er in veel situaties prima doorheen met alleen Engels, al wordt het gewaardeerd als je een paar woorden Zweeds probeert.

In de communicatiestijl zijn Zweden direct maar voorzichtig. Ze zeggen liever niet meteen “nee”, maar omcirkelen een probleem met vragen en nuances. Dat kan voor buitenstaanders soms lastig te lezen zijn.

Wat Nederlanders opvalt aan Zweden

Nederlanders die in Zweden wonen noemen vaak dezelfde dingen: de rust, de ruimte en de schone lucht. Maar ook de cultuur van vertrouwen. Deuren staan vaker open, kinderen lopen zelfstandig naar school en er is weinig angst voor criminaliteit in veel gebieden. Tegelijk duurt het opbouwen van vriendschappen langer dan thuis, wat sommigen als eenzaam ervaren in het begin.

Praktisch gezien is het leven in Zweden duurder dan in Nederland, zeker als het gaat om alcohol, eten in restaurants en elektriciteit in de winter. De langdurige donkere winters worden ook regelmatig genoemd als grootste aanpassing.

Wie de tijd neemt om de Zweedse mensen en hun gewoonten te begrijpen, ontdekt een samenleving die op veel punten rustig, eerlijk en goed georganiseerd is. Dat trekt steeds meer mensen aan die op zoek zijn naar een andere manier van leven.