19 jul Zweden en Europa: lid van de EU maar niet van de eurozone

Ja, Zweden hoort bij Europa en is lid van de Europese Unie (EU). Het land trad toe tot de EU op 1 januari 1995. Zweden ligt in Noord-Europa, op het Scandinavisch schiereiland, en is geografisch en politiek onlosmakelijk verbonden met het Europese continent.

Is Zweden lid van de Europese Unie?

Zweden is een volwaardig EU-lid. Het werd in 1995 lid, samen met Finland en Oostenrijk. Daarvoor was Zweden lange tijd neutraal en stond het buiten grote Europese samenwerkingsverbanden. Na de Koude Oorlog veranderde die koers. De Zweedse bevolking stemde in een referendum in 1994 voor toetreding tot de EU, al was de marge niet groot.

Als EU-lid neemt Zweden deel aan de interne markt. Dat betekent vrij verkeer van mensen, goederen, diensten en kapitaal. Zweedse burgers kunnen zonder visum in andere EU-landen wonen en werken, en andersom geldt hetzelfde voor EU-burgers in Zweden.

Heeft Zweden de euro?

Nee. Zweden is EU-lid, maar gebruikt de euro niet. De officiële munteenheid is de Zweedse kroon (SEK). In 2003 stemde de Zweedse bevolking in een referendum tegen invoering van de euro. Sindsdien heeft Zweden de stap naar de eurozone nooit gezet, ook al is het land daar technisch gezien toe verplicht als EU-lid. In de praktijk wordt dit niet afgedwongen.

Als je naar Zweden reist vanuit een euroland, moet je dus rekening houden met wisselkoersen. Pinnen werkt bijna overal goed in Zweden, want het land is sterk gericht op cashless betalen.

Maakt Zweden deel uit van het Schengengebied?

Ja. Zweden is aangesloten bij het Schengenakkoord. Dat betekent dat je vanuit de meeste andere EU-landen zonder paspoortcontrole Zweden in kunt reizen. Vanuit Nederland kun je bijvoorbeeld met de auto of het vliegtuig naar Zweden reizen zonder grenscontrole, al kan dat in de praktijk bij specifieke omstandigheden tijdelijk anders zijn.

Zweden geografisch in Europa

Zweden grenst aan Noorwegen in het westen en noorden, en aan Finland in het noordoosten. In het zuiden ligt de Sont, de zeestraat die Zweden scheidt van Denemarken. Via de Øresundbrug (ook wel de Öresundbrug) zijn Malmö en Kopenhagen met elkaar verbonden. Zweden heeft een oppervlakte van ruim 450.000 vierkante kilometer en is daarmee een van de grootste landen van Europa.

De hoofdstad Stockholm ligt aan de oostkust, aan de Oostzee. Andere grote steden zijn Göteborg en Malmö. Het land strekt zich ver naar het noorden uit, waarbij een deel van het grondgebied boven de poolcirkel ligt.

Zweden binnen de EU: wat is bijzonder?

Zweden staat bekend om zijn sterke eigen koers binnen de EU. Het land doet mee aan de interne markt, maar heeft de euro niet ingevoerd en was tot 2022 officieel neutraal op defensiegebied. In 2024 trad Zweden toe tot de NAVO, wat een historische koerswijziging was.

Op het gebied van klimaat, gendergelijkheid en sociale zekerheid geldt Zweden binnen Europa als een voorloper. Het draagt financieel bij aan de EU-begroting als nettobetaler, wat betekent dat het meer afdraagt aan de EU dan het terugkrijgt.

Kortom: Zweden is voluit onderdeel van Europa en van de Europese Unie, met alle rechten en plichten die daarbij horen. Maar het behoudt ook op een aantal vlakken bewust zijn eigen weg, zoals met de Zweedse kroon als munteenheid. Dat maakt Zweden een opvallend en zelfstandig EU-land binnen het grotere Europese geheel.